ììç ,1997 åéúñ ,16 'ñî úøáåç
ììçá úåéçì
ïîìéä øèéô
."ïîæì õåçî" íééç åîöòì ïééîãì äù÷úî àåäù íùë ,"ïåöéçä ììçá" íééç åîöòì ïééîãì äù÷úî íãà
ìò áúë øùàë ïééèùðééà èøáìà ïååëúä äîì ?éãîî-úìú àåä ììçäù íéøîåà åðàùë åðúðååë äîì ?åäî ììç ìáà
?"ïîæ-ììçä úåéîåî÷ò"
.íéãîî äùåìù ùé éì÷éñéô íöò ìëì ,òåãéë ."åëåúá"ù íéîöòä úåòöîàá ììç úåèùôá øéãâäì éìåà íéìåëé åðà
áåø÷å ,åæ äìàùá úåáø åðã íéôåñåìéô ?éãîî-úìú ììçá íéðåúð íäù éðôî íééãîî-úìú íä íéîöòä ìë àîù åà
.íéðîæä õ÷ ãò êëá åëéùîéù éàãååì
ãöéë ïééîãì ãåàî äðäî ,äùòîìå ;íéãîî éðù ïá íìåò éèîúî øåàéú øàúìå ïééîãì ì÷ ?íéãîî äùåìù ÷ø òåãîå
ìò úò-éáúëå íéøôñ ùé .øúåé óà åà íéãîî äòáøà ïá íìåò øàúì ïúéð úéèîúî äðéçáî .äæë íìåòá íééçä åéäé
.úàæ òãð àì íìåòìù äàøð éìåàå ,äìàë úåîìåò íéîéé÷ù ïëúéé .äìàë úåîìåò
ììçá íéìåãâ íé÷çøî ãåãîì øùôà-éàù ;íéãøôð éúìá íä ïîæå ììçù åúåàøäá åðééç ìò äù÷ä åîöò ïééèùðééà
àéä äãéáëù øîåì áèåî åà ,ììçä úà "úî÷òî" äãéáëäù äàøä íâ àåä .êôäìå ,ïîæä úà ïåáùçá àéáäì éìá
.íéøåçù íéøåç åà (úåùîù) úáù-éáëåë ,úëì-éáëåë ïåâë äìåãâ äñî éìòá íéîöò éãé-ìò úøöåðä ,ììçä úåéîåî÷ò
úéôöúäå ,øåà éðø÷ ìù éîåî÷ò ìåìñîá úàèáúî ììçä úåéîåî÷ò ,ììçä øöåéù äååúîá íéòð øåàä éðø÷ù øçàî
.ïééèùðééà úééøåàéú ìù øúåéá õçåîä úåîéàä äúéä øùé ìåìñîî øåà éðø÷ úèñä ìò úéîåðåøèñàä
?íå÷éä ììç ìù åìãåâ äî
úòåðú é÷åç úà òá÷ù ïåùàøä äéäù ,ìåãâä øøìô÷ ñðäåé åìéôà .äñéôúì äù÷å ãéçôî àåä óåñðéàä ïåéòø
íã÷-éîé æàî ,êëå ."úòãä ìò ìá÷úî åðéà óåñðéàä"ù òá÷å øæç ,17-ä äàîä úìéçúá ùîùä áéáñ úëìä-éáëåë
íéöáåùî åéä íéáëåëä .åìãåâ øåòéù úðéçáî éôåñå øåâñ ììç ìàë íå÷éì åñçééúä ,éðøãåîä òãîä úéùàøì ãòå
,1572 úðùá õôéð (Brahe) ääàøá åëéè ìåãâä éðãä íåðåøèñàä .íéäåìà ÷ø íéé÷ äì õåçîù ,úéçöð úéùéáâ äøéôñá
ììçäù êëá äàøäå ,íéùãåç äîë êåú íìòðå ç÷ìúäù ùãç áëåë ,"äáåð"á äôöùë úéçöðä äøéôñä úîëñåî úà
ìù úåòôåúá íéðéñä åôö íé÷éúò íéðîæá åìéôà) åìù úéôåñðéà äñéôúì êøãä úà êëá çúôå ,äðúùî éúìá åðéà
.(úøçà íúåà åùøéô íä êà ,"äáåð"
òáå÷ä ïçáîä .äøåúô äððéà ïééãòå íéâåìåîñå÷ä úà ãéøèäì äëéùîî íå÷éä ìù åúåéôåñðéà åà åúåéôåñ úìàù
íà êà ,éôåñ íå÷éä - íéåñî ìãåâ ìòî àéä íà .íå÷éá úòöåîîä äñîä úåôéôö àåä éôåñðéà åà éôåñ íå÷éä íàä
íà íâ .íéáåø÷ä íéøåùòá àöîéú äéòáì äáåùúäù ïëúéé .éôåñðéà íå÷éä - äæ ìãåâì úçúî àåä íå÷éä úåôéôö
.ìáâåî éúìá àåäù éøä ,éôåñ íå÷éä
?íå÷éä éåùò äîî
,íééèðâîåøè÷ìà úåãùá ,äãéáë úåãùá ÷ø àìîä ,íå÷àå åà ,÷éø ììç äàøðë àåä íå÷éä çôðî íéæåçà 99.999
íéðåøè÷ìà ïåâë) íé÷é÷ìçá ,íéðåèåô ìù óèù äùòîì àéäù (äàøð øåà ïåâë) úéèðâîåøè÷ìà äðéø÷á ïëå
,äìâúðù øçàì ."øúà" åì åàø÷ù åäùîá àìî úåéäì áééç ììçäù åçéðä íéðù úåàî êùîá .÷áàáå (íéðåèåøôå
.øéååàá íéàùéð ìå÷ éìâù íùë ,øúàá íéìâá øáåãîù åçéðä ,úåéìâ úåðåëú ìòá àåä øåàäù ,íéðù íééúàîë éôì
(...åéãø éøåãéù ìò íéøáãîù úòá "øúàä éìâ" - äòèîä éåèéáá íéùîúùîä íåéä ãò)
õøàä-øåãë úòåðúù úåôöì ïúéð ,ììçä úà àìîî àåä ïëà íà .úéúééòáì øäî ùéç äëôä øúàä úééøåàéú êà
úåøéäî úèàäìå ,øúàä íøæ íò òðä øåàä úåøéäî úøáâäìå õøàä-øåãë éðô ìò øúàä úîéøæì íåøâú ììçì ñçéá
øùàî íøæä íò äçåù àåä øùàë øúåé øäî íã÷úî øäðá äçåùä ïééçùù íùë ùîî ,øúàä íøæ ãâðë òðä øåàä
.åãâð
íéðòãî åöìàð ,øúà ïéàù ,1887-á ,éåñéðá åçéëåäù éìøåîå ïåñìëééîù øçàìå ,øåàá àì êà ìå÷á àöîð äæë è÷ôà
àùéð åðéà øùà éèðâîåøè÷ìà ìâ åðéä øåàù íéøåáñ äúò .åúåà àùéù êååúì ÷å÷æ åðéà øåàäù äð÷ñî éãéì òéâäì
úãå÷ð úåøéäîá åà øåàä øå÷î úòåðúá äéåìú éúìáå äòåá÷ åúåøéäîå ,÷éøá òð àåä ,éøîåç êååú íåù éãé-ìò
.íééçä úà åðéìò äì÷î äðéàù éàãååáå - ïééèùðééà ìù øúåéá úéðëôäîä äøòùää ,éìåà ,äúéä åæ .åá úéôöúä
ìáâåî éúìáä íéä
àìî (÷éøä) ììçäù (Dirac) ÷øéã ìåô éìâðàä éà÷éñéôä äàøä 30-ä úåðùá ìáà ;íéé÷ åðéà ,êë íà ,øúàä
åìà íéðåøè÷ìàì .íéðåøè÷ìà ìù éôåñðéà "íé"ì íéîéàúîä ,(!íééìéìù) äéâøðà éáöî ìù éôåñðéà "íé"á äùòîì
øùàë :ãáìá úçà êøãá ,íééáåéçä äéâøðàä éáöî ìù ,åðìù ìéâøä íìåòá íúåçëåð úà íéðéâôî íä ,òåðì ïàì ïéà
àåäù àìà ,ïåøè÷ìà åîë ÷åéãá âäðúé "øåç"ä âäðúé ,åëåúî ãçà ïåøè÷ìà úàöåä éãé-ìò äæ íéá "øåç" øöåð
.ïåøè-ìà-éèðà åà ïåøèéæåô íùá éåø÷ àåäå äìâúð ïëà äæë "øåç" .êåôä éìîùç ïòèî ìòá äéäé
êåú ,íéîìòð íäéðù ,íééìéìùä äéâøðàä éáöî íéá øùà "øåç"á ìôåð åðééÇä ,ïåøèéæåô ùâåô ïåøè÷ìà øùàë
úåòöîàá ïåçáéàáå éàåôø ø÷çîá úåðåøçàä íéðùá íùåéî äæ êéìäú .íéðåèåô âåæì úëôåä íäìù äéâøðàäù
èìåôä éáéè÷àåéãø øîåç .(Positron Emission Tomography) íéðåøèéæåô úèéìô úééôøâåîåè äéåø÷ä ä÷éðëè
äàöåúë íéøöåðä íéðåèåôä .íééðèøñ íéìåãéâá ìùîì ,(éáéè÷ìñ) éðøøá ïôåàá âôñðå óåâì ÷øæåî íéðåøèéæåô
ìò ,íéìåãéâä íå÷éî ìò äãéòîä äðåîú íéøöåéå íéãçåéî íéàìâá íéèì÷ð íéðåøè÷ìàá íéðåøèéæåôä úåéåùâðúäî
.íéðåùä íäéãé÷ôúá çåîä é÷ìç úåìéòô ìò ïééðò áøå ùãç ø÷çîá íâ úåîùåéî PET -ä úå÷éðëè .íáéèå íìãåâ
ïåöéçä ììçä
úøéôñåîèà úîééúñîå äâøãäá úììãéî åáù íå÷îá ìéçúîä ,ïåöéçä ììçä åùåøéô "ììç" ,åðúéàî íéáøì
ìåöéðå ììçä ø÷ç ïëå ,íéèéáù ,úëì-éáëåë ïåâë ,"õåçá íù" íéøáãá úåðã åæ úøáåçá úåãçà úåáúëå ,õøàä-øåãë
.íãàä éãéá ììçä
øéååàä ìù êåëéç àìì) äîãàä áéáñ ú÷ôñî úåøéäîá òåðì íéìåëé åðà åáù ãéçéä íå÷îä íâ åðéä ïåöéç ììç íìåàå
æëøîì êåôä ïååéëá åéìò ìòåôä ,éìâåôéøèðöä çåëä ,úéììçá éåöîä èåàðåøèñàä úðéçáîù êë ,(äòåðúä úà èàîä
ïéà ,êåëéç ïéàù øçàîå ;éñôà äëéùî çåëá óçøì ìâåñî àåäå ,õøàä-øåãë ìù äãéáëä çåë úà ïæàî ,äòåðúä ìâòî
úåôöì éãë íéàìôð íéìë ,àåôà ,íä äìà .õøàä-øåãë áéáñ äòåðúá ïééååì åà úéììç ÷éæçäì éãë äéâøðàá êøåö
úåùåòå ìáàä íù ìò ììçä ôå÷ñìè äùåò íðîà êëå) äîãàä ìù äøéôñåîèàä óéòö àìì íéáëåëá íúåòöîàá
.äéæéååìèå úøåù÷ú úåøåñîú øéáòäìå õøàä-øåãë éðô ìò úåôöì ïëå ,(úåøçà úéôöú úåéììç
ììçá íéðééååì .äáçø äðåîú ìá÷ì éãë øä úâñéô ìò úåìòì êøåö ùé æàå ,øòéä úà íéàåø ïéà íéöò áåøî íéîòôì
,øéååàä-âæî úåéðáú úà íâ àìà ,äúøåö úà ÷ø àì êà ,õøàä-øåãë éðô úà äøâéùáù ïééðòá äúò íéôîî
úåðåñà ,íééàì÷ç íéìåáé úöåôú ,íééâåìåàéëøà íéøúà ,úåéâåìåàéâ úåéôöú ,ïåæåàä úáëù áöî ,äøåèøôîèä
.äìàá àöåéëå íééâåìå÷à
áçøîå íéììç
úåì÷ì ïúåà íéëôåäù ,úåôåòä úåîöò êåúá íéììçáå úåéò÷ø÷-úú íéøòá ,úåøòîá úåðã äæ ïåéìéâá úåøçà úåáúë
,÷ñåòä íìù éèîúî óðò íéé÷ .íéúá êåúá - íéøåâîì íéììç ïåðëéúìå áåöéòì áø ïîæ íéãçééî íéè÷èéëøà .øúåé
.íéøåãëá ììçä éåìéîá ,ìùîì
:úåðåù úåéåòîùîá äìéî äúåàá úåùîúùî úåéôåøéà úåðåùìù øáãä íéùøîå ,úåáø úåéåòîùî ùé ììç äìéîì
äéâåìåàéãéàá äöîùì òãåðä "äéçîä áçøî" ;íééðåè÷èéëøà íéììç ;äçååøì íéçåúôä íéììç ;ïåöéçä ììçä
"ììç" - äìà úåéåòîùîì ,íéìéî éúù úåçôì ùé úéøáòì .ïîæ éçååø åìéôàå ,úåéúåàä ïéáù íéçååøä ;úéàøìèèéää
íéììç éáâì íéùîúùî áçøî äìéîáå ,íéúáå úåøòî ïåâë íéìáâåî íéçôð éáâì íéùîúùî ììç äìéîá "áçøî"å
.äëøåö éã äøåøá äðéà äðçáàä éìåàå ,íéçåúô
øçà âåñî ììç
äãñ÷ úåòöîàá åà ,áùçîä âöá íéâöåîä äìà íééèðøáé÷ íéììç .áùçî êåúá - åìù ììçä úà øåöéì ìåëé ãçà ìë
áùçîä âö ìò .åðì íéîéòðå íéçåð íäù éðôî ÷ø íééãîî-úìú ììë êøãá íä - äîåãî úåàéöî ìù úåðëåúá úãçåéîä
- åðåöøë åììä úåîìåòá ä÷éñéôä ìù íé÷åçä úà úåðùì ìåëé íãà éë óà ,íééøùôà íééúéîà úåîìåòë íéàøð íä
íãàù íùë ,åá øééñìå éèðøáé÷ä ììçì ñðëéäì ìåëé íãà äîåãîä úåàéöîá .äãéáëä çåë úà íäî ÷ìñì ìùîì
.àñéëä ïî æåæì éìá ,õîàî úåçôáå úåì÷ øúéá úàæå ,éúéîà íìåòá øééñî
éðà .íäá ïã äæ ïåéìéâù íéììçä éðéî ìë êåúì õåô÷ì íëì çéðà ïëì ,(íëðîæá åà) ïåúéòá ììç ÷éôñî éúñôú ,ïëáå
.íëìù ììçä éòñîá äáåøî äàðä íëì ìçàî
âìô íäøáà :úéìâðàî íâøéú
|
|
